Sosyal medya algoritmaları, uygulamayı açtığınızda hangi paylaşımları önce göreceğinizi belirleyen sistemlerdir. Herkese aynı sırayı göstermezler. Daha önce ne izlediğiniz, neyi geçtiğiniz ve hangi hesaplarla ilgilendiğiniz bu seçimi etkiler. Wubito, önerilerle arama sonuçlarının neden farklı çalıştığını ve bir gitar videosunu buna göre nasıl hazırlayacağınızı anlatıyor.
Öneriler kişiye ve kullanım yerine göre sıralanır
Gitar dersleri izleyen biriyle yemek tarifi izleyen birinin karşısına farklı videolar çıkar. İkisi aynı hesabı takip etse bile geçmişteki hareketleri ve o an baktıkları bölüm farklıdır. Bir gönderinin her kullanıcı için aynı yerde görünmesini beklemeyin.
“Algoritma” sözü, içeriklerin seçilmesi ve sıralanması için kullanılan birden fazla sistemi kapsar. Ana sayfa önerileri, arama sonuçları ve takip ettiğiniz hesapların paylaşımları aynı soruyu çözmez. Aramada yazdığınız kelime önemlidir. Önerilerde ise geçmiş ilginiz ve benzer içeriklere verdiğiniz tepkiler devreye girer.
Bir paylaşımın gösterilmesi nasıl belirlenir?
Teknik ayrıntılar platforma göre değişir. Genel mantığı anlamak için şu üç işi ayırın:
- Uygun içerikleri seçmek. Takip edilen hesapların paylaşımları veya önerilmeye uygun diğer içerikler arasından bir seçim yapılır.
- Kişiye uygunluğu değerlendirmek. İçeriğin konusu, kullanıcının geçmişi ve o paylaşımda yapması beklenen hareketler birlikte incelenir.
- Sıralayıp tepkilerden öğrenmek. Kullanıcı izlediğinde, geçtiğinde veya geri bildirim verdiğinde sistem yeni bilgi edinir.
Bu anlatım ortak mantığı açıklamak içindir. Her uygulamanın üç aşamalı tek bir yazılım kullandığını söylemez. İçeriğin platformda kalmasıyla geniş kitlelere önerilmesi de farklıdır. Öneri koşullarını karşılamayan bir paylaşımın yayında olması, önerilerde gösterileceğini garanti etmez.
Facebook ve Instagram: birden fazla tepki birlikte değerlendirilir
Meta'nın sıralama açıklaması, kişinin seçimlerini ve paylaşımı değerli bulup bulmayacağına ilişkin birden fazla tahmini anlatır. Örneğin paylaşma ihtimali dikkate alınan bilgilerden biridir. Bunu “paylaşım alırsam kesin öne çıkarım” şeklinde bir formüle çevirmeyin.
Instagram'daki Hikaye, Keşfet ve Reels farklı kullanımlara yönelik bölümlerdir. Arkadaşınızın günlük paylaşımını açmanızla yeni bir üreticinin videosunu izlemeye başlamanız farklı hareketlerdir. İçeriğinizi hazırlarken nerede görüleceğini düşünün. Günlük bir hatırlatmayla kendi başına anlaşılacak öğretici videoyu aynı biçimde hazırlamayın.
TikTok: izlemek, geçmek ve aramak farklı şeyler anlatır
TikTok, Sizin İçin önerilerinde izlenen, sonuna kadar izlenen veya geçilen içeriklerin yanı sıra beğeni, yorum ve paylaşma gibi hareketleri kullanır. İçerikle ve kullanıcıyla ilgili bilgiler de değerlendirmeye girer. Resmi açıklama bu bilgilerin öneminin zamanla değiştiğini belirtir.
Arama sonuçlarında ise içerikle aranan sözün uyuşması ayrı önem taşır. “Başlangıç gitar akorları” diye arayan kişiye hazırladığınız dersin başlığında ve anlatımında gerçekten bu soruyu cevaplayın. İlgisiz kelimeleri açıklamaya doldurmak, videoyu doğru ders yapmaz.
YouTube: seçmek, izlemek ve memnun kalmak
YouTube önerilerinde izleyicinin geçmişi ve videoya verilen tepkiler birlikte kullanılır. Kişinin videoyu seçmesi, izlemeye devam etmesi ve içerikten memnun kalması ayrı bilgilerdir. Başlıkla ilgi çekip videoda başka konu anlatmak bu nedenle yanlış bir hazırlıktır.
YouTube ayrıca yayın saatinin uzun vadeli izlenmeye etkisini doğrulamadığını açıklar. Canlı yayın ve ilk gösterim için izleyicinin o saatte bulunması ayrı bir konudur. İzleyicinin yayına zamanında katılmasıyla kaydı daha sonra izlemesini karıştırmayın. Her videoyu yalnız saat değiştirerek düzeltmeye çalışmayın.
Gitar dersi örneği: sistemi anlamak içerikte neyi değiştirir?
İlk kez gitar çalan birine akor geçişi öğrettiğinizi düşünün. “Gitar hakkında bilmeniz gerekenler” başlığıyla uzun bir tanışma konuşması yapmak yerine tek bir işi tamamlatın: Mi minörden La minöre geçerken parmakları sırayla yerleştirmek.
- Başlık: “Mi minörden La minöre geçiş: parmakları hangi sırayla taşımalısınız?”
- İlk görüntü: İki akoru art arda çalın. İzleyici öğreneceği geçişi hemen duysun.
- Gösterim: Kamerayı parmakların yerini gizlemeyen açıya yerleştirin. Geçişi önce yavaş, sonra normal hızda gösterin.
- Son adım: “Önce ilk parmağı yerleştirin, diğer ikisini ardından taşıyın” gibi yaptığınız işlemi açıkça anlatın.
Başlık, görüntü ve anlatım aynı soruyu cevaplasın. Bunun izlenmeye nasıl yansıdığını kendi sonuçlarınızdan inceleyin. İzleyici sonucu gördüğü halde parmakların yerini anlayamıyorsa kamerayı düzeltin. Uzun girişte ayrılıyorsa tanışma konuşmasını kısaltın. Her sorunu etiket eksikliğine bağlamayın.
Paylaşım az izlendiğinde hangi sırayla bakmalısınız?
- Görünürlük ve uygunluğu kontrol edin. Hesap veya gönderi gizli mi? Uygulama bir ihlal ya da öneri kısıtlaması gösteriyor mu? Bildirimi okuyun.
- İçeriği açın. Ses duyuluyor mu, yazı okunuyor mu, başlıkta verilen iş gerçekten anlatılıyor mu?
- Aynı tür paylaşımları karşılaştırın. Yayın sonrası aynı günlerde kaydedilmiş sayıları kullanın. Eski gönderinin o günkü kaydı yoksa şimdiki toplamı geçmiş değermiş gibi kullanmayın.
- Görünen sonucu doğru adlandırın. Az görüntülenme ile videoyu erken terk etme farklı sorunlardır. Raporunuz göstermiyorsa nedenini biliyormuş gibi yazmayın.
- Bir eksikliği düzeltin. Örneğin ilk görüntüde işlemi gösterin. Konuyu, süreyi ve yayın gününü aynı anda değiştirip sonucu tek değişikliğe bağlamayın.
“Önce 200 kişiye gösterir”, “ilk yarım saatte belirli sayıda beğeni şart” veya “her gün paylaşmazsan hesap biter” gibi evrensel kurallar kurmayın. Burada kullanılan resmi açıklamalar bu tür sabit eşikleri vermiyor. Sizin göreviniz izleyicinin aradığı işi açıkça anlatmak, görünen sonuçları doğru kaydetmek ve anlaşılmayan kısmı düzeltmektir.
